เมนูหลัก
เรื่องล่าสุด
เหตุการณ์กบฏเงี้ยว พ.ศ.๒๔๔๕ จากมุมมองของท้องถิ่น
โดย.พระครูปลัดสุวัฒนจริยคุณ(โยธิน ฐานิสฺสโร)
หัวหน้าฝ่ายวิชาการ หอวัฒนธรรมนิทัศน์ วัดศรีโคมคำ
ประธานเครือข่ายพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นภาคเหนือ
 

บทนำ ภาพโดยรวมของเหตุการณ์

เหตุการณ์เงี้ยวก่อการณ์จลาจล หรือที่หลายคนเรียกว่า เหตุการณ์กบฏเงี้ยว พ.ศ.๒๔๔๕ เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเขตภาคเหนือ ซึ่งส่งผลกระทบต่อชาวบ้าน ประชาชน คนธรรมดา และชนชั้นเจ้านายฝายเหนือ เป็นเหตุการณ์ที่มีความรุนแรง มีผู้คนล้มตายและบาดเจ็บมากมาย ทั้งฝ่ายผู้ก่อการจลาจลและผู้ปราบปราม เป็นเหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครองครั้งสำคัญอีกครั้งหนึ่งของล้านนา บทความชิ้นนี้มิได้ต้องการเขียนเพื่อชี้ว่าใครผิด หรือใครถูก ไม่ได้เขียนเพื่อรื้อฟื้นหาผู้รับผิดชอบต่อเหตุการณ์ หรือตอกย้ำความเจ็บปวด เป็นเพียงต้องการเขียนเพื่อบอกเล่าถึงเหตุการณ์ ปัจจัยและบริบทของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น โดยเฉพาะในบริบทของท้องถิ่นหรือมุมมองของคนที่อยู่ในช่วงเวลานั้น โดยอาศัยบันทึกของพระครูศรีวิราชวชิรปัญญา เจ้าคณะแขวงเมืองพะเยา ซึ่งท่านได้ทำการบันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น เป็นตัวเชื่อมกับข้อมูลหลักฐานอื่นๆ เพื่อสร้างความเข้าใจตามบริบทเหตุการณ์บ้านเมืองที่เกิดขึ้นในขณะนั้น เพื่อเป็นการต่อยอดการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นให้มีความครอบคลุมรอบด้านมากยิ่งขึ้น

“เงี้ยว” คือใคร? เป็นคำถามที่ถูกถามบ่อยที่สุด โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ หรือแม้แต่ผู้ที่ไม่ได้มีพื้นเพอยู่ในภาคเหนือ ก็มักจะเกิดคำถามนี้เหมือนกัน เมื่อครั้งไปจัดแสดงนิทรรศการ มหกรรมพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ครั้งที่ ๒ ณ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร ปรากฏว่า มีผู้ตั้งคำถามนี้มากที่สุดจนถึงกับต้องขึ้นป้ายอธิบายว่า เงี้ยว คือใครกันแน่

ซึ่งถ้าจะตอบแบบง่ายๆ ตามที่ชาวบ้านล้านนาทั่วไปเข้าใจกัน เงี้ยว ก็คือ ชาวพม่า หรือกลุ่มคนที่มาจากฝั่งพม่า ในอดีตชาวพม่ากับชาวล้านนา ก็ติดต่อค้าขาย เดินทางไปมาหาสู่กัน และบางส่วน ก็ได้มาลงหลักปักฐานอยู่ในล้านนา ดังนั้น จึงมีวัด มีชุมชนของชาวพม่าอยู่ทั่วไปในล้านนา ซึ่งชาวล้านนามักเรียกวัดพม่าว่า วัดเงี้ยว เพราะสร้างโดยชาวพม่า แม้ในปัจจุบันก็ยังคงหลงเหลืออยู่

แต่ถ้าจะกล่าวอย่างเป็นทางการหน่อย อาจารย์เกรียงศักดิ์ ชัยดรุณ ได้กล่าวไว้ในหนังสือ “ครบรอบ ๑๐๐ ปี เหตุการณ์เงี้ยวก่อการจลาจลในมณฑลพายัพ พ.ศ.๒๔๔๕” “เงี้ยว” หมายถึง กลุ่มไทใหญ่ เป็นกลุ่มชนชาติไต เผ่าหนึ่งที่อาศัยอยู่ในรัฐฉาน ประเทศพม่า ซึ่งในรัฐฉานก็มีคนไตอยู่หลายกลุ่มด้วยกัน

พวกพื้นราบ คือ พวกไต ที่อาศัยอยู่ตามที่ราบภูเขาและหุบเขา ซึ่งจะเป็นประชากรกลุ่มใหญ่ที่มีความเจริญทางวัฒนธรรมและลักษณะความเป็นชนชาติ ได้แก่ พวกไตโหลง หรือ ไตหลวง ไตขึน หรือ ไทเขิน ไตเหนอหรือไทเหนือ ไตลื้อ, ไตยอง , ไตหย่า เป็นต้น

พวกชาวดอย คือ พวกไตที่อาศัยอยู่ตามพื้นที่สูงบนภูเขา จะมีลักษณะทางสังคมเป็นชนเผ่า ซึ่งจะเป็นพวกชาวเขามีมากกว่า ๓๐ ชนเผ่า เช่น ไตกะฉิ่น , ไตกะหล่อง , ไตกะเร่ง (กะเหรี่ยง) เป็นต้น

คำว่า “ไตโหลง” เป็นภาษาไต เมื่อเขียนเป็นภาษาไทยตามสำเนียงชาวสยามก็คือ “ไทหลวง” แต่ชาวสยามกลับนิยมเรียกว่า “ไทใหญ่” ซึ่งมีความหมายเดียวกันและใช้เรียกกันมาตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้ว ดังเคยปรากฏหลักฐานอยู่ในพระราชกำหนดเก่าปีพุทธศักราช ๒๐๔๒ ในกฎหมายตราสามดวง โดยทั่วไปแล้ว ชาวสยามมักจะเรียกพวกไต ที่อยู่ในรัฐฉานทั้งหมดว่าเป็นไทใหญ่ ซึ่งไม่ได้แยกกลุ่มเหมือนปัจจุบัน ส่วนชาวล้านนากลับเรียกพวกไทใหญ่ว่า “เงี้ยว” ในความหมายของชาวล้านนา “เงี้ยว” หมายถึง พวกชาวป่าชาวดอยที่มาจากรัฐฉานฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสาละวินในประเทศพม่า มีนิสัยดุร้าย

ตามหลักฐานเก่าพบว่า “เงี้ยว” เป็นคำเก่าโบราณเคยปรากฏอยู่ในวรรณคดีของภาษาตระกูลไท – ลาว เรื่องโองการแช่งน้ำพระพัทธ์ ซึ่งแต่งในสมัยอยุธยาตอนกลางมีความอยู่ตอนหนึ่งว่า  “งูเงี้ยวพิษทั้งหลายลุ่มฟ้า ตายต่ำหน้ายังดิน…..

จากสำนวนดังกล่าวจะเห็นว่า “เงี้ยว” เป็นสำนวนที่แปลและให้ความหมายในเชิงลบและเข้าใจว่า ชาวล้านนาใช้เป็นคำเปรียบเปรย เพื่อแสดงทัศนคติต่อชาวไทใหญ่ตามอุปนิสัย

อย่างไรก็ตามสำหรับชาวไทใหญ่แล้ว ไม่ได้เรียกตัวเองว่าเป็น “เงี้ยว” แต่จะเรียกว่าเป็น “คนไต” ส่วนการที่ชาวล้านนาเรียกว่า “เงี้ยว” นั้น ชาวไทใหญ่ถือว่า เป็นคำเรียกไม่สุภาพและเป็นการดูถูกเหยียดหยามทางชนชาติด้วยซ้ำไป

แต่จากเหตุการณ์จลาจลที่เกิดขึ้นในช่วงปี พ.ศ.๒๔๔๕ นั้น เงี้ยว มิได้หมายแต่เพียง ชาวไทใหญ่เท่านั้น เพราะจากรายชื่อนักโทษที่ถูกจับได้ปรากฏว่า มีทั้ง ชาวไทใหญ่ และชาวพม่า เพราะฉะนั้น คำว่า เงี้ยว ในเหตุการณ์ดังกล่าว จึงหมายถึงผู้ที่มาจากฝั่งพม่าทั้งหมด ไม่ได้แยกแยะว่าเป็นกลุ่มไหน และคำว่า “เงี้ยว” ในบทความชิ้นนี้ ก็ไม่ได้มีเจตนาที่จะสื่อไปในทางดูถูกเหยียดหยาม แต่เพื่อให้เข้าใจง่ายๆ ในการอธิบายเหตุการณ์ จึงขอใช้คำเรียกแทนกลุ่มผู้ก่อการจลาจลว่า “เงี้ยว”

สาเหตุของการก่อการจลาจล

ส่วนสาเหตุของการก่อการจลาจลนั้น มีผู้ศึกษาและอธิบายไว้หลายสาเหตุ ขึ้นอยู่กับมุมมองของแต่ละท่าน ซึ่งพอจะสรุปได้ คือ

๑. จากการถูกคุกคามจากประเทศมหาอำนาจ ที่กำลังขยายอำนาจมาจากทางฝั่งประเทศพม่า และประเทศลาว จึงทำให้ทางสยาม ต้องเร่งปรับเปลี่ยนนโยบายการปกครองในหัวเมืองฝ่ายเหนือ

๒. จากความเปลี่ยนแปลงในข้อหนึ่งที่ทำให้เจ้านายฝ่ายเหนือได้รับผลกระทบโดยตรง เพราะถูกลดบทบาท และถูกลิดรอนอำนาจที่มีอยู่เดิม ทำให้เจ้านายฝ่ายเหนือ เกิดความไม่พอใจ จึงมีความคิดต่อต้านรูปแบบการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวขึ้น

๓. จากความเดือดร้อนของประชาชน ที่ได้รับผลกระทบที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครอง การเก็บภาษีรัชชูปการ การกำหนดเขตแดน

เพื่อให้เห็นภาพความขัดแย้งชัดเจนขึ้น จะขอขยายความทั้งสามประเด็น แต่จะไม่ขอลงไปในรายละเอียดมากนัก เป็นแต่เพียงต้องการให้เห็นภาพความขัดแย้งว่า มีสาเหตุมาจากอะไรเท่านั้น เพราะตามหลักทางพระพุทธศาสนาแล้วผลย่อมมาจากเหตุเสมอ ไม่มีสิ่งไหนที่เกิดขึ้นมาลอยๆ เหตุการณ์ก่อการจลาจลก็เช่นกัน หาได้ผิดไปจากหลักการนี้ได้

จากประเด็นที่ว่า สยามถูกคุกคามดินแดนจากประเทศมหาอำนาจนั้น จะเห็นได้ว่า ในช่วงระยะเวลานั้น ทางอังกฤษสามารถยึดครองพม่าได้ และฝรั่งเศสก็สามารถยึดครองลาวได้ ทำให้ทางสยาม อยู่ในภาวะล่อแหลมที่จะถูกคุกคามจากทั้งอังกฤษและฝรั่งเศส ซึ่งล้านนาถือว่าเป็นจุดยุทธศาสตร์ ที่มีความสำคัญตั้งแต่อดีต อีกทั้งล้านนา ยังเปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของสยาม โดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจ ล้านนามีทรัพยากรธรรมชาติ คือป่าไม้สักที่มีมูลค่ามหาศาล จึงเป็นที่หมายตาของประเทศมหาอำนาจ

ซึ่งก่อนหน้าที่จะเกิดเหตุการณ์ก่อการจลาจล ในปี พ.ศ.๒๔๒๙ กองทัพอังกฤษ ได้บุกยึดเมืองมัณฑะเลย์ ซึ่งถือว่า เป็นพื้นที่สุดท้ายของพม่าได้สำเร็จ และได้ใช้พม่าเป็นฐานในการรุกรานดินแดนล้านนา โดยในช่วงแรก ได้เข้ามาในรูปของการขออนุญาตจัดตั้งบริษัททำป่าไม้ โดยยอมจ่ายค่าสัมปทาน ให้กับทางเจ้านายฝ่ายเหนือ และด้วยผลประโยชน์อันมหาศาล ทำให้เกิดความขัดแย้งขึ้นระหว่างเจ้านายฝ่ายเหนือด้วยกันเอง หรือบางครั้ง ก็ระหว่างคนในบังคับของอังกฤษ ทำให้อังกฤษ อ้างสิทธิ์ในการเข้ามาปกป้องผลประโยชน์ของตนเอง จึงเข้ามาแทรกแซงกิจการภายในของล้านนา ทำให้รัฐบาลสยามต้องเข้ามาแก้ปัญหาเมื่อเกิดกรณีพิพาทอยู่หลายครั้ง

ในปี พ.ศ.๒๔๓๕ สยามได้สูญเสียดินแดนหัวเมืองเงี้ยวทั้งห้าและหัวเมืองกระเหรี่ยง รวม ๑๓ หัวเมืองให้แก่อังกฤษ ได้แก่ เมืองหาง เมืองสาด เมืองต่วน เมืองทา และเมืองจวด ซึ่งตั้งอยู่บนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน ซึ่งแต่เดิมอยู่ภายใต้การปกครองของเชียงใหม่ เนื่องด้วยพื้นที่ดังกล่าว มีป่าไม้สักที่อุดมสมบูรณ์ เนื่องจากในขณะนั้น ทางสยามถูกฝรั่งเศสคุกคามทางดินแดนด้านตะวันออก จึงจำต้องยอมยกดินแดนดังกล่าวให้ เพราะไม่ต้องการเปิดศึกสองด้าน แต่ในที่สุดสยาม ก็ต้องเสียดินแดนลาวฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง ให้แก่ฝรั่งเศสในปี พ.ศ.๒๔๓๖ ทำให้อิทธิพลของฝรั่งเศสขยายมาจรดดินแดนตะวันออกของล้านนาคือ แถบจังหวัดน่าน

จะเห็นได้ว่า สยามถูกคุกคามจากประเทศมหาอำนาจอย่างหนัก จึงต้องรีบเร่งดำเนินการปฏิรูปการปกครองในล้านนา โดยรัฐบาลสยาม ได้ตั้งเป็นมณฑลลาวเฉียงแทนหัวเมืองลาวเฉียงเดิม โดยแบ่งเขตการปกครองออกเป็น ๓ เมือง คือ เชียงใหม่ ลำพูน และลำปาง และได้ดำเนินนโยบายต่างๆ ทั้งลดเงินผลประโยชน์เจ้านายฝ่ายเหนือจากที่เคยได้รับ การถอดถอนเจ้านายฝ่ายเหนือออกจากตำแหน่ง แล้วแต่งตั้งคนจากส่วนกลางแทน การให้ข้าหลวงใหญ่มณฑลเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด ซึ่งแต่เดิมอำนาจสูงสุด เป็นของเจ้าผู้ครองนคร ถึงแม้เจ้านายฝ่ายเหนือจะเรียกร้องขออำนาจคืนแต่ก็ไม่เป็นผล ในปี พ.ศ.๒๔๔๓ รัฐบาลสยามได้เปลี่ยนมณฑลลาวเฉียง มาเป็นมณฑลตะวันตกเฉียงเหนือ และเปลี่ยนมาเป็นมณฑลพายัพในปีเดียวกัน

จากการที่สยาม ได้เร่งปรับนโยบายการปกครองในล้านนา โดยการส่งข้าหลวงใหญ่ขึ้นมาประจำ เพื่อควบคุมการบริหารงาน และเพื่อต้องการเข้าไปควบคุมผลประโยชน์ในล้านนาอย่างเบ็ดเสร็จ จึงสร้างความไม่พอใจแก่เจ้านายฝ่ายเหนือไม่น้อย เพราะถูกลิดรอนอำนาจและสูญเสียผลประโยชน์ โดยเฉพาะการให้สัมปทานป่าไม้ในเขตภาคเหนือ ซึ่งแต่เดิมเป็นรายได้หลักของเจ้านายฝ่ายเหนือ นอกจากนี้ การเก็บภาษีทางสยาม ก็เป็นผู้ดำเนินการจัดเก็บเอง และได้ใช้วิธีการจัดเก็บภาษีที่เป็นระบบ โดยมีการแต่งตั้งเจ้าภาษีนายอากร มีหน้าที่เก็บภาษีโดยตรง ดังนั้น จึงเกิดความคิดต่อต้านสยามขึ้นในล้านนา โดยเชื่อว่า มีเจ้านายฝ่ายเหนือเป็นผู้หนุนหลัง เพราะเกิดจากความไม่พอใจในอำนาจของสยาม เช่น กรณีกบฏพระยาปราบสงคราม (ผญาผาบ) ในปี พ.ศ.๒๔๓๒ ซึ่งถือว่า เป็นการส่งสัญญาณการต่อต้านอำนาจรัฐบาลสยามอย่างรุนแรงเป็นครั้งแรก ความไม่พอใจที่สยามเข้ามาแทรกแซงอำนาจของเมืองนครเชียงใหม่ สะท้อนในหนังสือนัดหมายของพญาปราบสงครามว่า

“หมายพ่อพญาปราบสงคราม บ้านสันป่าสัก มาเถิงพญาโคหา บ้านถ้ำ ด้วยเราเปน พญาใหย่ เปนโป่ทัพพ่อเจ้ากาวิโลรส ได้มาร่ำเพิงเลงหันว่าเมื่อพ่อเจ้ายังบ่เสี้ยงบุญเทื่อ ก็จำเริญวุฑฒิฟ้าฝนก็ตกบ่ได้ขาด เข้านาปลาต้างก็เหลือกินเหลือทาน บัดเดี่ยวนี้คนไธยชาวใต้ (สยาม – ผู้เขียน)ได้ขึ้นมาข่มเหงเตงเต็ก พ่อเจ้าเค้าสนามหลวงของเรา ก็พากันกลัวมันไปเสี้ยง ชาวหมู่เช็กจีนหินแฮ่ มันก็มาเก็บภาษีต้นหมากต้นพลูต้มเหล้า ฆ่าหมู คันผู้ใดบ่มีเงินเสียภาษี มันก็เอาโซ้เหล็กมาล่าม ก็คุมตัวใส่ขื่อใส่ฅาไปเขี้ยนไปตี บ้านเมืองของเราก็ร้อนไหม้นัก หื้อพี่พญาโคหาเอาคนสองร้อยทั้งหอกดาบสีนาดไปช่วยเราเอาเมืองเชียงใหม่ ยับเอาชาวเช็กชาวใต้ข้าหื้อเสี้ยง แม่นเด็กน้อยนอนอู่ก็อย่าได้ไว้เทอะ หื้อพร้อมกันที่หน้าวัดเกตริมพิงค์ หัวขัวคูลา เช้ามืดไก่ขันสามตั้ง เดือน ๑๑ แรม ๑๑ ฅ่ำ หมายนี้หื้อหนานปัญญา บ้านฟ้ามุ่ย เอาเมือส่ง”

ซึ่งการจัดเก็บภาษีแบบใหม่ ก็ได้สร้างความเดือดร้อนให้กับชาวบ้าน เพราะมีการเก็บภาษีเป็นเงินแทนสิ่งของ จึงทำให้ชาวบ้านรู้สึกว่า เป็นภาระหนักยิ่งกว่าสมัยเจ้าเมืองและเจ้าผู้ครองนครเคยเก็บมาแต่ก่อน ดังปรากฏในค่าวบรรยายความทุกข์ยาก ที่ชาวเมืองได้รับจากการเสียภาษีว่า

“…ฅวามทุกข์ใจ มีไปหลายจั้น กลั้นเข้าเท่าอั้น พอดี ข้อ ๑ นั้นเตอะ อาชญาภาสี บ่มีจำมี หนีบเต๋งใจ้ๆ จักซื้อเข้ากิน ยังหาบ่ได้ ซ้ำเสียจอมไป เปล่าว้าง ฅนเก็บกันหนี ตึงวันบ่ยั้ง เกือบจักเกิ่งบ้าน เมืองฅอน พร่องเถ้าแก่ฅ้าว หัวพอขาวปอน บ้านเกิดเมืองนอน บ่แหนมอยู่ได้ อันเงินแถบตรา แทงค่าบาทใต้ ใจ่เก็บเอาไป ง่ายและ เก็บได้เหมือนหิน แร่ก้อนในแพะ นั้นพร่องอั้น ยังแฅวน จักเก็บจ่ายซื้อ วันสองสามแสน เม้าเงินฅำแดง บ่กลัวได้หื้อ นี้พวกชุมเรา ถงเบาเหมือนหมื้อ ฮิได้เท่าฮือ บ่ฅ้าง เก็บใส่ถงหนัง ทังวันบ่ยั้ง เพื่อรับบ่ายจ้างเอามา….”

จะเห็นได้ว่า ทั้งฝ่ายเจ้าเมืองเจ้าผู้ครองนคร และชาวบ้านต่าง ถูกบีบด้วยอำนาจของสยาม ความไม่พอใจจึงยิ่งเพิ่มทวีขึ้น นอกจากนี้ ในอดีตการไปมาหาสู่กันของชาวล้านนากับชาวเงี้ยวทุกเชื้อชาติ ไม่มีเขตแดนที่แน่นอน การเดินทางติดต่อสัญจรระหว่างคนล้านนากับผู้คนที่อยู่ในบ้านเมืองติดกันถือว่า เป็นเรื่องปกติ โดยเฉพาะในช่วงสงคราม ก็จะมีผู้คนอพยพหนีภัยเข้ามาอาศัยอยู่ในล้านนาไม่เคยขาด ดังนั้น จึงเป็นเรื่องปกติของล้านนา ที่จะพบเห็นชุมชนของชาวต่างชาติ ต่างภาษา และการเดินทางผ่านไปผ่านมา เพื่อติดต่อค้าขาย แต่เมื่อมีการปฏิรูปการปกครอง ก็ทำให้การเดินทางมีความยากลำบากขึ้น เพราะต้องมีหนังสือรับรอง นอกจากนี้ เงี้ยวยังถูกลิดรอนสิทธิ์อื่นๆ ซึ่งเงี้ยวก็ได้ใช้เป็นข้ออ้างในการก่อการจลาจล คือ

๑. รัฐบาลสยามปฏิเสธ ไม่ขายไม้ให้แก่พวกเงี้ยว เพื่อนำไปสร้างวัดและสร้างบ้าน

๒. รัฐบาลสยามปฏิเสธ ไม่ยอมออกหนังสือเดินทางให้พวกเงี้ยวและจำคุกพวกเงี้ยวที่เดินทางโดยมิได้ทำการขนส่งสินค้า

๓. ภาษีต่างๆ ที่รัฐบาลสยามเรียกเก็บนั้นแพงเกินไปและมีแต่จะเพิ่มมากขึ้น

๔. การเรียกร้องได้มาซึ่งสิทธิที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินเป็นเรื่องยาก

จากที่กล่าวมา คงพอจะทำให้เห็นภาพได้ว่า ทางรัฐบาลสยาม ได้ถูกคุกคามจากประเทศมหาอำนาจ เพื่อเข้ายึดครองดินแดนล้านนา โดยมีผลประโยชน์ด้านทรัพยากรป่าไม้สักเป็นสิ่งดึงดูด จึงทำให้รัฐบาลสยาม ต้องเร่งปฏิรูปการปกครองในล้านนา จากการปฏิรูปการปกครองดังกล่าว ก็สร้างความไม่พอใจให้แก่เจ้านายฝ่ายเหนือ ที่ถูกลิดรอนอำนาจและสูญเสียผลประโยชน์จากการให้สัมปทานป่าไม้ นอกจากนี้จากนโยบายการเก็บภาษีก็สร้างความไม่พอใจให้กับชาวบ้าน ที่ส่วนใหญ่มีฐานะยากจน และจากการปฏิรูปการปกครองได้มีการกำหนดเขตแดนชัดเจน ทำให้การเดินทางผ่านแดนของชาวเงี้ยวได้รับผลกระทบ แถมยังถูกลิดรอนสิทธิ์อื่นๆ จนในที่สุดปัญหาต่างๆ ก็นำไปสู่การต่อต้านอำนาจรัฐบาลสยามในที่สุด

ลักษณะของเหตุการณ์ ก่อนที่จะมีการก่อการจลาจลในวันที่ ๒๕ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๔๕ ก่อนหน้านั้น ได้มีเหตุการณ์ปล้นจี้ สร้างความเดือดร้อนให้กับชาวบ้านเนืองๆ โดยเฉพาะการดักปล้นเงินภาษีรัชชูปการ ซึ่งผู้ใหญ่บ้านเก็บจากราษฎร เพื่อนำส่งเข้าคลังอำเภอ มักถูกโจรปล้นอยู่เสมอๆ โดยทางการได้สืบทราบว่า โจรที่ดักปล้นเป็นพวกเงี้ยว และเมื่อปล้นเสร็จมักหนีไปกบดานอยู่ในบ้านบ่อแก้ว แขวงเมืองลอง นครลำปาง ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ชายแดน อยู่อีกฝากหนึ่งของเชิงเขาเมืองลองซึ่งติดกับนครแพร่ เดิมบริเวณนี้ เป็นแหล่งทำไม้และเป็นซอกเขาเส้นทางเดินของพ่อค้าวัวต่าง ทั้งเงี้ยว ฮ่อ (จีนยูนนาน) แขก คนเมืองที่สัญจรผ่านไปมาระหว่างนครแพร่ เมืองลอง นครลำปาง แต่ด้วยบริเวณนี้ มีพลอยไพลิน ภายหลังเงี้ยวจากนครเชียงตุง ที่ได้เข้ามาทำป่าไม้และติดต่อค้าขายในเมืองลอง ได้เข้ามาขุดพบพลอย จาก “ปางไม้” จึงกลายเป็น “ปางขุดแก้ว (พลอย)” และกลายเป็นที่พักของคนเดินทาง ต่อมาสถานที่แห่งนี้ จึงกลายเป็นชุมชน มีการตั้งถิ่นฐานถาวรเรียกชื่อว่า “บ้านบ่อแก้ว” มีการสร้างวัดเงี้ยวขึ้นประจำหมู่บ้าน ในช่วงก่อนเกิดเหตุการณ์ มีบ้านเรือนตั้งอยู่ประมาณ ๘๐ หลังคาเรือน ส่วนใหญ่เป็นชาวนครเชียงตุง (ไทเขิน ไทใหญ่ ไทเหนือ ไทลื้อ) มีพม่า ขมุ ต่องสู้ และคนเมืองบางส่วนที่เข้ามาทำป่าไม้

บ้านบ่อแก้ว มีผู้นำที่สำคัญ ๓ คน คือ นายฮ้อยสล่าโป่จาย เฮ็ดแมนเมืองลอง นายฮ้อยพะก่าหม่อง และนายฮ้อยจองแข่ ทั้งสามคนนอกจากเคยได้รับการอุปถัมภ์ช่วยเหลือจากเจ้าหลวงพิริยเทพวงศ์ เจ้าหลวงเมืองแพร่แล้ว ยังมีความคุ้นเคยและได้รับการอุปถัมภ์จากกลุ่มผู้ปกครองและชาวเมืองลอง เมืองต้า เป็นอย่างดี

จากการที่ โจรดักปล้นเงินภาษีรัชชูปการแล้วหนีเข้าไปกบดานอยู่ในบ้านบ่อแก้ว ข้าหลวงเมืองนครลำปาง จึงมีคำสั่งให้เข้าทำการกวาดล้างพวกเงี้ยวที่บ้านบ่อแก้ว เพราะเห็นว่า เป็นแหล่งซ่องสุมของพวกโจรเงี้ยว ในวันที่ ๒๓ กรกฎาคม ๒๔๔๕ ทางการนำโดย พระมนตรีพจนกิจ ข้าหลวงเมืองลำปาง พร้อมด้วยกองกำลังตำรวจภูธรจำนวนหนึ่ง ได้ยกกำลังเข้าไปปราบ แต่เนื่องด้วยประเมินสถานการณ์ผิด จึงไม่มีการวางแผนอย่างรัดกุม แทนที่จะใช้วิธีเจรจากับหัวหน้าหมู่บ้าน เพื่อขอตัวโจรผู้ร้ายที่หลบซ่อนอยู่ตามธรรมเนียมท้องถิ่น แต่กับใช้กำลังบุกเข้าไป จึงทำให้เกิดการต่อสู้ ผลสุดท้ายทางการได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิตต้องล่าถ่อยกลับไป และในวันถัดมา ก็ได้ยกกองกำลังทหารเข้ามาปราบอีกครั้ง แต่ก็ถูกโต้กลับและพ่ายแพ้อีก จึงทำให้พวกเงี้ยวเกิดความฮึกเหิม

ในเวลาเช้าตรู่ของวันที่ ๒๕ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๔๕ พวกเงี้ยวซึ่งนำโดย สล่าโปไชย และพะก่าหม่อง ก็ได้นำพลพรรค จำนวนประมาณ ๔๐๐ – ๕๐๐ คน เข้าปล้นเมืองแพร่ ได้ทำลายสถานที่ราชการ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์อำนาจของสยาม ได้ไล่ฆ่าชาวสยามทุกคน รวมทั้งผู้ที่ต่อต้าน แต่ไม่มีการทำร้ายเจ้านายฝ่ายเหนือ คนเมือง และชาวต่างชาติ การล่าสังหารชาวสยามใช้เวลาอยู่หลายวันโดยไม่มีการโต้ตอบจากทางการหรือเจ้าหลวงแพร่ และสามารถยึดเมืองแพร่ได้ในที่สุด

ผลจากเหตุการณ์

พระยาราชฤทธานน์พหลภักดี ข้าหลวงประจำเมืองแพร่ ซึ่งถูกฆ่าตายในเหตุการณ์เงี้ยวก่อการจลาจล ผลจากการบุกปล้นเมืองแพร่ ทำให้ชาวสยามที่อยู่ในเมืองแพร่ ต้องสังเวยชีวิตในเหตุการณ์ครั้งนี้ถึง ๓๒ คน โดยเฉพาะข้าราชการผู้ใหญ่ เช่น พระยาราชฤทธานนท์ภักดี ข้าหลวงเมืองแพร่ ,หลวงวิมล ข้าหลวงผู้ช่วย ,พระเสนามาตย์ ยกกระบัตรศาล เป็นต้น ส่วนทรัพย์สินของทางราชการ ได้ถูกรื้อทำลาย เงินในคลังหลวงประมาณ ๔๐,๐๐๐ รูปี ได้ถูกปล้นเอาไปหมด

กองทัพสยาม นำทัพโดยแม่ทัพใหญ่ เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต)

จากการกระทำของพวกเงี้ยว ได้สร้างความเคียดแค้นให้แก่รัฐบาลสยามเป็นอย่างมาก จึงได้ส่งกองทัพจากกรุงเทพฯ และหัวเมืองใกล้เคียง เช่น เมืองพิชัย สวรรคโลก สุโขทัย ตาก และน่าน โดยมี เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) เป็นแม่ทัพใหญ่เข้าปราบปราม ฝ่ายรัฐบาลสยาม ใช้เวลาในการปราบปรามไม่นาน ก็สามารถควบคุมสถานการณ์และยึดเมืองแพร่กลับคืนมาได้ และได้ขับไล่พวกเงี้ยวแตกกระจัดกระจาย หนีไปตามหัวเมืองต่างๆ เพื่อหลบหนีออกนอกประเทศ

กองกำลังทหารจากกรุงเทพฯ โดยการบังคับบัญชาของ พ.ท.พระสุรฤทธิพฤฒิไกร (อิ่ม ธรรมานนท์)

เมื่อทุกอย่าง อยู่ในการควบคุมของทางสยาม พระยาสุรศักดิ์มนตรี ในฐานะแม่ทัพผู้มีอำนาจเต็ม ก็ได้จับกุมผู้กระทำผิดหรือผู้ต้องสงสัยทำการสอบสวนอย่างเข้มงวด โดยใช้ศาลทหารเป็นผู้พิจารณาคดี และพิจารณาลงโทษอย่างเฉียบขาด

หลังการปราบปราม รัฐบาลสยามก็ใช้โอกาสนี้ เพื่อกวาดล้างอำนาจของเจ้านายฝ่ายเหนือ โดยเข้ามาจัดการปกครอง และจัดการจัดเก็บผลประโยชน์ในล้านนาอย่างเต็มที่ ได้มีการปฏิรูปการปกครองและปลดเจ้าหลวงเมืองแพร่ และยกเลิกตำแหน่งเจ้าผู้ครองนครแพร่ รวมทั้งตำแหน่งเจ้านายท้องถิ่นของแพร่ทั้งหมด  และให้ข้าราชการจากส่วนกลางเข้ามาดำรงตำแหน่งแทน นับว่า เป็นจุดเริ่มต้นของการสิ้นสุดอำนาจของเจ้านายฝ่ายเหนือ และทางสยาม ได้จัดตั้งกรมบัญชาการทหารบกมณฑลพายัพ (ค่ายกาวิละ) ที่นครเชียงใหม่ จัดตั้งกองทหารประจำการ (ค่ายสุรศักดิ์มนตรี) ขึ้นที่นครลำปางและหัวเมืองต่างๆ ซึ่งทหารเกือบทั้งหมดเป็น “คนสยาม” มีการปรับปรุงทหารให้เข้มแข็งและเตรียมพร้อมอยู่เสมอ เพื่อปรามเจ้าผู้ครองนคร เจ้านาย เจ้าเมือง พ่อเมือง และขุนนางในล้านนา ที่คิดจะฟื้นสยาม ทำให้กลุ่มผู้ปกครองล้านนาทั้งหลาย ต้องตกอยู่ในภาวะจำยอม ในการยึดรวมล้านนาเข้ากับสยามในที่สุด

มุมมองของคนในท้องถิ่น

จากเหตุการณ์ดังกล่าว ได้สร้างความสูญเสีย และก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในล้านนาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนี้ ได้มีการบันทึกทั้งจากรายงานของส่วนกลาง ชาวต่างชาติ เช่น มิชชันนารีอเมริกัน และชาวต่างชาติ ที่เข้ามาตั้งบริษัทสัมปทานไม้ นอกจากนี้ยังได้มีบันทึกของปราชญ์ท้องถิ่น เช่น พระครูศรีวิราชวชิรปัญญา เจ้าคณะแขวงเมืองพะเยา ซึ่งท่านได้เขียนบันทึกเหตุการณ์ประจำวันไว้ เริ่มตั้งแต่เงี้ยวเข้าปล้นเมืองแพร่ จนมาถึงเมืองพะเยา ดังนั้น เพื่อสะท้อนให้เห็นมุมมองของท้องถิ่น ที่มีต่อเหตุการณ์ดังกล่าว จึงจะขอนำบันทึกดังกล่าวมาช่วยอธิบายเหตุการณ์ ในฐานะเป็นตัวแทนของประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เพื่อให้เห็นภาพอีกด้านหนึ่งของเหตุการณ์

ก่อนอื่นขอกล่าวถึงประวัติของ พระครูศรีวิราชวชิรปัญญา สักเล็กน้อยเพื่อให้เห็นถึงอุปนิสัยที่น่ายกย่องของท่าน พระครูศรีวิราชวชิรปัญญา (ปินตา วชิรปัญญา) นามสกุล ชอบจิต เกิดเมื่อวันที่ ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๐๔ ปีระกา เป็นบุตรนายอภิชัย นางฟองจันทร์ ชอบจิต เกิดที่บ้านประตูหอกลอง ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา อุปสมบท ในปี พ.ศ.๒๔๒๒ และได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าคณะแขวงเมืองพะเยาในวันที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๕๑ ท่านถึงแก่มรณภาพใน พ.ศ.๒๔๘๗ รวมอายุได้ ๘๓ ปี

พระครูศรีวิราชวชิรปัญญา ท่านเป็นพระที่มีความละเอียด และใส่ใจต่อเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น ท่านได้ทำการบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ ในแต่ละวันไว้ ว่ากันว่า เมื่อตอนท่านมรณภาพลง เฉพาะสมุดบันทึกของท่าน มีถึงสามลำล้อเกวียน ซึ่งก็น่าจะเป็นจริง เพราะจากภาพถ่ายของท่านจะเห็นสมุดบันทึกวางอยู่เป็นกองๆ แต่ปัจจุบันสมุดบันทึกส่วนใหญ่ ได้สูญหายและถูกทำลายไปด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ปัจจุบันเหลืออยู่เพียง ๑๓ เล่ม ซึ่งลักษณะการบันทึกของท่าน ใช้กระดาษฟูลสแก๊ปเย็บเล่ม ใช้อักษรธรรมล้านนา บางตอนใช้อักษรไทยกลาง บันทึกวันต่อวัน ใช้วัน ขึ้น/แรม จุลศักราช พุทธศักราช และคริสต์ศักราช บางเล่มเป็นการคัดลอกจากเอกสารเก่าที่มีอยู่ก่อน เช่น ประวัติ หรือตำนาน

ส่วนเนื้อหาที่บันทึก จะเกี่ยวกับวิถีชีวิต ลักษณะทางสังคมและภูมิปัญญาท้องถิ่น, บันทึก จดหมายโต้ตอบระหว่าง ครูบาศรีวิราชวชิรปัญญา กับ ครูบาเจ้าศรีวิชัย เรื่องการสร้างพระวิหารวัดพระเจ้าตนหลวง (วัดศรีโคมคำ), ตำนานทางประวัติศาสตร์ล้านนา , และที่สำคัญคือเหตุการณ์การก่อการจลาจลเงี้ยวในล้านนา ปี พ.ศ.๒๔๔๕ ซึ่งจะได้นำเนื้อหาบางตอนมาแสดง เพื่อสะท้อนให้เห็นมุมมองของคนในท้องถิ่นที่มีต่อเหตุการณ์

สำหรับบันทึกเล่มนี้ ท่านพระครูศรีวิราชวชิรปัญญา ได้เขียนถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน และท่านได้บันทึกถึงเหตุการณ์เงี้ยวก่อการจลาจลไว้ด้วย ทั้งจากประสบการณ์ตรงของท่านและจากคำบอกเล่า เริ่มจากในวันที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๔๔๕ ซึ่งเป็นวันที่เงี้ยวปล้นเมื่อแพร่ ท่านก็เขียนบันทึกไว้สั้นๆ ว่า “ขโมย เข้าตีเมืองแพร่ก็วันนี้แล” ลักษณะเหมือนเขียนย้อนหลังเพราะเขียนไว้ต่อท้ายเรื่องอื่น ห่างจากวันที่ ๒๕ มาอีก ๕ วัน คือวันที่ ๓๐ กรกฎาคม ๒๔๔๕ ท่านก็ได้บันทึกว่า “เมืองละกอน (ลำปาง)ส่งหนังสือมาว่า ขโมย ๕๐๐ คน เข้าปราบเมืองแพร่ๆ แตกไปแล้ว มีรับสั่งว่า ให้เมืองพะเยาได้ระมัดระวัง รักษาเมืองด้วยความเข้มแข็ง ว่า ผู้ร้ายจะขึ้นมาทางเมืองสอง เมืองงาว เมืองพะเยา ถ้าถึงเมืองพะเยาให้ยกกำลังออกต่อสู้ ถ้าต่อสู้ไม่ไหว ให้พากันหลบไปอยู่เมืองละกอน (ลำปาง) ,” จากบันทึกตอนนี้แสดงว่า ท่านพึงได้ทราบข่าวการปล้นเมืองแพร่จากหนังสือที่มาจากทางลำปาง เพราะขณะนั้น เมืองพะเยาขึ้นกับเมืองลำปาง หลังจากท่านได้ทราบข่าวก็ได้ทำพิธีบูชาเทียน ซึ่งเป็นพิธีกรรมโบราณของชาวล้านนา เมื่อมีเหตุการณ์ร้าย มักจะทำพิธีดังกล่าวเพราะเชื่อว่า จะทำให้เหตุร้ายกลับกลายเป็นดี และในคืนเดียวกันนี้ ท่านก็ได้บันทึกว่า ท่านฝันว่าไฟไหม้บ้านและวัด ซึ่งก็ดูเหมือนว่าจะเป็นรางร้าย ก่อนจะเกิดความรุนแรงขึ้นในเมืองพะเยา

ที่น่าสังเกตคือ ในบันทึกของพระครูศรีวิราชวชิรปัญญา ท่านไม่ได้เรียกพวกเงี้ยวว่า กบฏ แต่เรียกว่า “ขโมย” นอกจากนี้ ในบันทึกยังแสดงให้เห็นถึงความหวาดกลัวและความหวาดระแวงของชาวเมืองพะเยาต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เช่น ในตอนเช้าของวันที่ ๑ สิงหาคม เพียงแค่มีชาวบ้านคนหนึ่งตะโกนปลุกเพื่อนที่หลับอยู่ให้ตื่นว่า “แจ้งแล้ว ลุกโว้ยๆ” ปรากฏว่าคนที่อยู่ห่างออกไปกลับได้ยินว่า “เงี้ยวมาปุ้นแล้วโว้ยๆ” จึงทำให้แตกตื่นกันทั้งเมือง

นอกจากนี้ ในบันทึกยังแสดงให้เห็นว่า หัวเมืองต่างๆ ก็หวาดกลัวต่อเหตุการณ์เงี้ยวเหมือนกัน เช่น วันที่ ๓ สิงหาคม ท่านบันทึกไว้ว่า “เจ้าน้อยยศ ลุกเจียงใหม่มาว่า เมืองเจียงใหม่ก็ฮ้อนเต๋มที ก๋ะเก๋งฮักสาเหม

ช่วงนี้กำลังอัพเดทอข้อมูลและเรื่องราวต่างๆเรื่อยๆทุกวันครับ ขอบคุณที่เข้ามาติดตามรับชมนะครับ

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
 
ลิงค์ หน่วยงานต่างๆ ในอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
 1. ที่ว่าการอำเภอเชียงคำ facebook 1. เทศบาลตำบลเชียงคำ facebook
2. ข้อมูลและประวัติอำเภอ facebook 2. เทศบาลตำบลเวียง facebook
3. สถานีตำรวจภูธรเชียงคำ facebook 3. เทศบาลตำบลหย่วน facebook
4. เกษตรอำเภอเชียงคำ facebook 4. เทศบาลตำบลฝายกวาง facebook
5. กองพันทหารราบ ร.17 พัน 4 facebook 5. องค์การบริหารส่วนตำบลร่มเย็น facebook
6. กองร้อย ตชด. 326  facebook 6. องค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์คำ facebook
7. พัฒนาชุมชนอำเภอเชียงคำ facebook 7. องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำแวน facebook
8. นิคมสหกรณ์เชียงคำ facebook 8. องค์การบริหารฯ ตำบลเชียงบาน facebook
9. ห้องสมุดประชาชน facebook 9. องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ลาว facebook
10. แขวงการทางเชียงรายที่ 2 facebook 10. องค์การบริหารส่วนตำบลอ่างทอง facebook
11. โรงพยาบาลเชียงคำ facebook 11. องค์การบริหารฯ ตำบลทุ่งผาสุุข facebook
12. ศาลจังหวัดเชียงคำ facebook 12. โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่
facebook
13. หน่วยป้องกันรักษาป่าที่ พย.9
facebook 13. สโมสรโรตารี่เชียงคำ facebook

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ลิงค์ หน่วยงานสาธารณสุข ในอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. โรงพยาบาลเชียงคำ facebook 1. ศูนย์กู้ชีพ รพ.เชียงคำ
facebook
2. สาธารณสุขอำเภอเชียงคำ facebook 2. มูลนิธิสยามรวมใจปู่อินทร์ facebook
3. รพ.สต. หย่วน facebook 3. คลีนิคหมอ facebook
4. รพ.สต. เวียง facebook 4. คลีนิคหมอ facebook
5. รพ.สต. เชียงบาน facebook 5. คลีนิคหมอ facebook
6. รพ.สต. น้ำแวน facebook 6. คลีนิคหมอ facebook
7. รพ.สต. ผาลาด facebook 7. คลีนิคหมอ facebook
8. รพ.สต. ฝายกวาง facebook 8. คลีนิคหมอ facebook
9. รพ.สต. แวนโค้ง facebook 9. คลีนิคหมอ facebook
10. รพ.สต. ทุ่งผาสุข facebook 10. คลีนิคหมอ facebook
11. รพ.สต. แม่ลาว facebook 11. คลีนิคหมอ facebook
12. รพ.สต. น้ำมิน facebook 12. คลีนิคหมอ
facebook
13. รพ.สต. จำบอน facebook 13. คลีนิคหมอ facebook
14. รพ.สต. สันปูเลย facebook 14. คลีนิคหมอ facebook
15. รพ.สต. ปางมดแดง facebook 15. คลีนิคหมอ facebook
16. รพ.สต. เจดีย์คำ facebook 16. คลีนิคหมอ facebook
17. รพ.สต. ร่มเย็น facebook 17. คลีนิคหมอ facebook
18. รพ.สต. หนองป่าแพะ facebook 18. คลีนิคหมอ facebook
19. รพ.สต. ปางถ้ำ facebook 19. คลีนิคหมอ facebook

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
 ลิงค์ หน่วยงานธนาคารและรัฐวิสาหกิจ อำเภอเชียงคำ
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
  1. การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค facebook 1. บริษัทขนส่งจำกัด facebook
  2. การประปาส่วนภูมิภาค facebook 2. บริษัทสมบัติทัวร์ facebook
  3. องค์การโทรศัพท์ส่วนภูมิภาค facebook 3. บริษัทโชครุ่งทวีทัวร์ facebook
  4. ไปรษณีย์ไทย สาขาเชียงคำ facebook 4. บริษัทสยามเฟิร์สทัวร์ facebook
  5. บริษัท ทีโอที จำกัด facebook 5. บริษัทเชิดชัยทัวร์ facebook
  6. ธนาคาร ธกส. สาขาเชียงคำ facebook 6. บริษัทบุษราคัมทัวร์ facebook
  7. ธนาคาร ธกส. สาขาบ้านทราย facebook 7. บริษัทดอกคำใต้เดินรถ จำกัด facebook
  8. ธนาคารออมสิน สาขาเชียงคำ facebook 8. บริษัท ก.สหกิจเดินรถ จำกัด facebook
  9. ธนาคารกรุงไทย สาขาเชียงคำ facebook 9. บริษัทบุญณัฐเดินรถ จำกัด facebook
  10. ธนาคารกรุงไทย สาขาโลตัส facebook 10. บริษัทไทยพัฒนกิจขนส่งจำกัด facebook
  11. ธนาคารไทยพานิชย์ เชียงคำ facebook 11. บริการรถตู้ facebook
  12. ธนาคารกรุงเทพ สาขาเชียงคำ facebook 12. บริการรถโดยสาร facebook
  13. ธนาคารกรุงเทพ โลตัสเชียงคำ facebook 13. บริการรถมอเตอร์ไซค์ facebook
  14. ธนาคารกสิกรไทย สาขาเชียงคำ facebook 14. มูลนิธิต่างๆ facebook
  15. ไทยประกันชีวิต facebook 15. สถานีวิทยุ 96.50 คลื่นสีขาว facebook
  16. วิริยะประกันภัย facebook 16. สถานีวิทยุ คลื่น 94.0 ยักษ์ใหญ่
facebook
  17. สินเชื่อ facebook 17. สถานีวิทยุ คลื่น 103.25 ดวงดี
facebook
  18. สนง.สุดารัตน์ ประวัง ประกันชีวิต facebook 18. สถานีวิทยุ คลื่น 104.0 เชียงคำ
facebook
  19. ชมรมพลศึกษาและกีฬา facebook 19. สถานีวิทยุ คลื่น 89.0 สบายใจ
facebook
  20. บริษัทนิ่มซี่เส็งขนส่ง จำกัด facebook 20. วิทยุชุมชนพะเยา facebook
  21. บริษัทพีวีลิสซิ่ง จำกัด facebook 21. บริษัททวียนต์ facebook

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ลิงค์ หน่วยงานทางด้านการศึกษา ในอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
ที่ ตำบลหย่วน   ที่  ตำบลร่มเย็น  
1. โรงเรียนเชียงคำวิทยาคม facebook 1. โรงเรียนบ้านสบสา facebook
2. ม.ราชภัฎเชียงราย วิทยาเขต facebook 2. โรงเรียนบ้านร่องส้าน facebook
3. โรงเรียนอนุบาลเชียงคำ facebook 3. โรงเรียนบ้านใหม่ร่มเย็น facebook
4. โรงเรียนปิยมิตรวิทยา facebook 4. โรงเรียนบ้านปางถ้ำ facebook
5. โรงเรียนคุณากร facebook 5. โรงเรียนบ้านโจ้โก้ facebook
6. เขตพื้นที่การศึกษา เขต 2 facebook 6. โรงเรียนบ้านต้นผึ้ง facebook
7. โรงเรียนสาธิตวิทยาเชียงคำ facebook
8. โรงเรียนวัดหย่วนวิทยา facebook      
ที่  ตำบลเวียง   ที่  ตำบลอ่างทอง  
1. โรงเรียนบ้านพระนั่งดิน facebook 1. โรงเรียนบ้านจำบอน facebook
2. โรงเรียนบ้านปี้ facebook 2. โรงเรียนบ้านปางมดแดง facebook
3. โรงเรียนบ้านไชยพรม facebook 3. โรงเรียนบ้านสันปูเลย facebook
ที่  ตำบลน้ำแวน   ที่ ตำบลเจดีย์คำ
1. โรงเรียนบ้านแม่ต๋ำ facebook 1. โรงเรียนบ้านวังเค็มใหม่ facebook
2. โรงเรียนบ้านแวน facebook 2. โรงเรียนบ้านปัว facebook
3. โรงเรียนบ้านชัยชมภู facebook 3. โรงเรียนบ้านดอนลาว facebook
4. โรงเรียนบ้านผาลาด facebook 4. โรงเรียนบ้านร่องค้อม facebook
 ที่  ตำบลฝายกวาง    ที่  ตำบลแม่ลาว  
1. โรงเรียนบ้านฝายกวาง facebook 1. โรงเรียนบ้านทุ่งเย็น facebook
2. โรงเรียนบ้านปัวศรีพรม facebook 2. โรงเรียน่บ้านถ้ำผาลาด facebook
3. โรงเรียนบ้านทุ่งหล่ม facebook 3. โรงเรียนบ้านน้ำมิน facebook
4. โรงเรียนบ้านแวนโค้ง facebook 4. โรงเรียนบ้านสบทุ facebook
5. วิทยาลัยการอาชีพเชียงคำ facebook 5. โรงเรียนบ้านแฮะ facebook
ที่ ตำบลเชียงบาน ที่ ตำบลทุ่งผาสุข
1. โรงเรียนชุมชนบ้านเชียงบาน facebook 1. โรงเรียนบ้านผาฮาว facebook
2. โรงเรียนบ้านปางวัว facebook 2. โรงเรียนบ้านหัวทุ่ง facebook
3. โรงเรียนบ้านทุ่งมอก facebook      

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
 ลิงค์ สถานที่ท้องเที่ยวทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของเชียงคำ
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. วัดพระธาตุดอยคำ facebook 1. อุทยานแห่งชาติภูซาง facebook
2. วัดพระนั่งดิน facebook 2. วัดแสนเมืองมา facebook
3. วัดนันตาราม facebook 3. ศูนย์วัฒนธรรมไทลื้อ facebook
4. อนุสรณ์ผู้เสียสละ facebook 4. วัดพระธาตุสบแวน facebook
5. น้ำตกน้ำมิน facebook 5. ด่านชายแดนบ้านฮวก facebook
6. อ่างเก็บน้ำบ้านแฮะ facebook 6. ถ้ำผาแดง ถ้ำน้ำลอด ปางถ้ำ facebook
7. อ่างเก็บน้ำแม่ต๋ำ facebook 7. ถ้ำห้วยสา facebook
8. น้ำตกคะแนง facebook 8. อ่างเก็บน้ำห้วยสา บ้านห้วยสา facebook
9. ถ้ำห้วยน้ำดั้น รูปหน้าคน facebook 9. อ่างเก็บน้ำห้วยสา บ้านคุ้ม facebook
10. น้ำตกขุนลาว บ้านคะแนง facebook  10. โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ facebook
11. ดอยผาขาม facebook 11. ภูอานม้า ต.ร่มเย็น facebook
12. น้ำตกห้วยเคียน facebook 12. ถ้ำตาถ้ำยาย ต.ร่มเย็น facebook
13. วัดพระธาตุขุนห้วยสวด facebook 13. ถ้ำบ้านวังถ้ำ ต.แม่ลาว facebook
14. ศูนย์หัตถกรรมไทลื้อทุ่งมอก facebook 14. แนวกำแพงเก่าบ้านเวียง facebook
15. กู่ผาแดงบ้านกอม ต.เวียง facebook 15. อ่างเก็บน้ำญวน facebook
16. วังตาด ต.ร่มเย็น facebook 16. วัดร้องเก่า facebook

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ศูนย์จำหน่ายสินค้าและของที่ระลึก
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. ศูนย์โอท็อป facebook
2. ศูนย์ฯวัดพระนั่งดิน facebook
3. ผ้าทอไทลื้อ บ้านทุ่งมอก facebook
4. กาละแมโบราณ facebook
5. ผักตบชวาและผ้าปักโครเช facebook

 

ตำบลร่มเย็น อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
  1. บ้านร้อง  หมู่ที่ 1 facebook 16. บ้านบ้านต้นผึ้ง หมู่ที่ 16 facebook
2. บ้านหนอง หมู่ที่ 2 facebook 17. บ้านคุ้มเจริญ หมู่ที่ 17 facebook
3. บ้านหนองป่าแพะ หมู่ที่ 3 facebook 18. บ้านสบสา หมู่ที่ 18 facebook
4. บ้านโจ้โก้ หมู่ที่ 4 facebook 19. บ้านน้ำยวนพัฒนา หมู่ที่ 19 facebook
5. บ้านสบสา หมู่ที่ 5 facebook 20. บ้านร่องส้าน หมู่ที่ 20 facebook
6. บ้านคุ้ม หมู่ที่ 6 facebook 21. บ้านประชาพัฒนา หมู่ที่ 21
facebook
7. บ้านใหม่ร่มเย็น หมู่ที่ 7 facebook 22. บ้านห้วยเดื่อดอยนาง หมู่ที่ 22
facebook
8. บ้านร่องส้าน หมู่ที่ 8 facebook 23. บ้านเล็กในป่าใหญ่ หนองห้า facebook
9. บ้านปางถ้ำ หมู่ที่ 9 facebook 24. บ้านใหม่เจริญสุข ขึ้นกับหมู่ 3 facebook
10. บ้านผาแดงล่าง หมู่ที่ 10 facebook 25. บ้านร้องขี้เป็ด ขี้นกับ หมู่ 1 facebook
11. บ้านผาแดงบน หมู่ที่ 11 facebook 26. บ้านห้วยเคียน facebook
12. บ้านทุ่งรวงทอง หมู่ที่ 12 facebook 27. บ้านห้วยปุ้ม (ถ้ำ,น้ำตก) facebook
13. บ้านประชาภักดี หมู่ที่ 13 facebook 28. บ้านห้วยหอย facebook
14. บ้านห้วยสา หมู่ที่ 14 facebook 29. วิวยอดดอยผาขาม facebook
15. บ้านเกษตรสมบูรณ์ หมู่ที่ 15 facebook 30. เส้นทางปางถ้ำ-ผาแดงบน facebook

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลหย่วน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
             
  1. บ้านธาตุสบแวน หมู่ 1 facebook 9. บ้านงุ้น facebook
  2. บ้านธาตุสบแวน หมู่ 2 facebook 10. บ้านใหม่นันทะวงค์ facebook
  3. บ้านหย่วน facebook 11. บ้านกอม facebook
  4. บ้านมาง facebook 12. บ้านป่าแดด facebook
  5. บ้านดอนไชย facebook 13. บ้านทุ่งบานเย็น facebook
  6. บ้านแช่แห้ง facebook 14. บ้านเปื๋อยเปียง facebook
  7. บ้านแดนเมือง facebook 15. บ้านเชียงคำ facebook
  8. บ้านตลาด (วัดบุนนาค) facebook      
             

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลเวียง อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านปี้ หมู่ที่ 1 facebook 6. บ้านเวียง facebook
2. บ้านคือ facebook 7. บ้านพระนั่งดิน facebook
3. บ้านทราย facebook 8. บ้านดอนไชย facebook
4. บ้านล้า facebook 9. บ้านดอนแก้ว facebook
5. บ้านไชยพรม facebook 10. บ้านปี้ หมู่ที่ 10 facebook

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลน้ำแวน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านน้ำแวน หมู่ที่ 1 facebook 8. บ้านสนธิ์พัฒนา facebook
2. บ้านน้ำแวน หมู่ที่ 2 facebook 9. บ้านห้วยบง facebook
3. บ้านไคร้ป่าคา facebook 10. บ้านป่าแดงสามัคคี facebook
4. บ้านแม่ต๋ำ facebook 11. บ้านก้าวเจริญ facebook
5. บ้านผาลาด facebook 12. บ้านสันเวียงทอง facebook
6. บ้านชัยชุมภู facebook 13. บ้านชัยเจริญ facebook
7. บ้านแม่ต๋ำท่าข้าม facebook 14. บ้านแวนศรีชุม facebook
           

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลเจดีย์คำ อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านวังเค็มเก่า facebook 7. บ้านบุญยืน facebook
2. บ้านวังเค็มใหม่ facebook 8. บ้านดอนลาว facebook
3. บ้านใหม่ไพรสนธิ์ facebook 9. บ้านปิน facebook
4. บ้านปัวชัย facebook 10. บ้านร่องค้อม facebook
5. บ้านปุ facebook 11. บ้านอัมพร facebook
6. บ้านกว้าน facebook 12. บ้านบุญชัย facebook

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลฝายกวาง อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านฝายกวาง facebook 10. บ้านทุ่งหล่มใหม่ facebook
2. บ้านปัว (แหลง) facebook 11. บ้านสันติสุข facebook
3. บ้านศรีพรม facebook 12. บ้านบัวนาคพัฒนา facebook
4. บ้านหนอง (ลื้อ)
facebook 13. บ้านใหม่นาสา facebook
5. บ้านปัวใหม่ facebook 14. บ้านศิวิไล facebook
6. บ้านทุ่งหล่ม facebook 15. บ้านหนองใหม่ facebook
7. บ้านสลาบ facebook 16. บ้านฐานพัฒนา facebook
8. บ้านแวนโค้ง facebook 17. บ้านฝายกวาง facebook
9. บ้านใหม่เจริญไพร facebook      

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลเชียงบาน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านปางวัว facebook 7. บ้านเชียงคาน facebook
2. บ้านทุ่งมอก facebook 8. บ้านสบแวน หมู่ 8 facebook
3. บ้านเชียงบาน หมู่ที่ 3 facebook 9. บ้านแพทย์บุญเรือง facebook
4. บ้านเชียงบาน หมุ่ที่ 4 facebook 10. บ้านเชียงบาน หมู่ที่ 10 facebook
5. บ้านแวนพัฒนา facebook 11. บ้านฝั่งแวน facebook
6. บ้านแพด หมู่ที่ 6 facebook      

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลแม่ลาว อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านทุ่งเย็น หมู่ที่ 1 facebook 8. บ้านกาญจนา facebook
2. บ้านทุ่งเย็น หมู่ที่ 2
facebook 9. บ้านสบทุ facebook
3. บ้านผาลาด หมู่ที่ 3
facebook 10. บ้านคะแนง facebook
4. บ้านวังถ้ำ facebook 11. บ้านกอก facebook
5. บ้านแฮะ facebook 12. บ้านผาลาดใหม่ facebook
6. บ้านน้ำมิน facebook 13. บ้านน้ำมินเหนือ facebook
7. บ้านน้ำลาว facebook      
           

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลอ่างทอง อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านเนินสามัคคี facebook 8. บ้านสันปูเลย facebook
2. บ้านดอยอิสาน facebook 9. บ้านปางมดแดง facebook
3. บ้านหล่ายพัฒนา facebook 10. บ้านปางมดแดงใหม่ facebook
4. บ้านบ่อน้อย facebook 11. บ้านเนินสายกลาง facebook
5. บ้านหนองบัวเงิน facebook 12. บ้านจำบอนใหม่ facebook
6. บ้านนาเจริญ facebook 13. บ้านนาเจริญ facebook
7. บ้านจำบอน facebook      
           

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ตำบลทุ่งผาสุข อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. บ้านหัวทุ่ง facebook 5. บ้านหัวทุ่งใหม่ facebook
2. บ้านทุ่งควบ facebook 6. บ้านทุ่งผาสุข facebook
3. บ้านผาฮาว facebook 7. บ้านใหม่เจริญ facebook
4. บ้านไร่แสนสุข facebook      
           

 

รวมลิงค์หน่วยงานในเชียงคำ
ท่านสามารถคลิ๊กเข้าชมเว็ปไซต์และเฟรชบุ๊คของหน่วยงานต่างๆของอำเภอเชียงคำเราได้เลยนะครับ
ดอยผาขามและอ่างน้ำญวน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชื่อสถานที่ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
               
  1. กว่าจะมาเป็นแม่น้ำญวน 1 facebook 10. ตำนานนกหัสดิลิงค์ facebook  
  2. กว่าจะมาเป็นแม่น้ำญวน 2 facebook 11. เรื่องเล่าดอยผาขาม 1 facebook  
  3. กว่าจะมาเป็นแม่น้ำญวน 3 facebook 12. เรื่องเล่าดอยผาขาม 2 facebook  
  4. ที่มาโครงการอ่างเก็บน้ำญวน 1 facebook 13. เรื่องเล่าดอยผาขาม 3 facebook  
  5. ที่มาโครงการอ่างเก็บน้ำญวน 2 facebook 14. เรื่องเล่าดอยผาขาม 4 facebook  
  6. เสียงน้อยๆคอยติดตามอ่างฯ facebook 15. เรื่องเล่าดอยผาขาม 5 facebook  
  7. ดอยผาขามตำนานสอนใจ 1 facebook 16. ถ้ำผาแดง-ถ้ำน้ำลอด facebook  
  8. ดอยผาขามตำนานสอนใจ 2 facebook 17. ยอดวิวดอยผาขาม facebook  
  9. ตำนานพระสนธนมโนราห์ facebook 18. ถ้ำรูปหน้าคนที่บ้านห้วยปุ้ม facebook  
               

 

ข้อมูลประวัติและรูปภาพชนชาติพันธุ์ต่างๆ
ชนชาติพันธุ์ในไทยและที่มีอยู่อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา
ที่ ชนชาติพันธุ์ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ ชนชาติพันธุ์ / เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
           
  1. ชนชาติพันธุ์ไตยวน facebook 12. ชนชาติพันธุ์ลาหู่หรือมูเซอ facebook
  2. ชนชาติพันธุ์ไทลื้อ facebook 13. ชนชาติมลาบรีหรือผีตองเหลือง facebook
  3. ชนชาติพันธ์ุเผ่าเมี่ยนหรือเย้า facebook 14. ชนชาติพันธุ์ภูไท facebook
  4. ชนชาติพันธุ์เผ่าม้งหรือแม้ว facebook 15. ชนชาติพันธุ์ลาวโซ่ง facebook
  5. ชนชาติพันธุ์อีสาน facebook 16. ชนชาติพันธุ์ส่วยหรือชาวกูย facebook
  6. ชนชาติพันธุ์ไทใหญ่ facebook 17. ชนชาติพันธุ์ชาวมอญ facebook
  7. ชนชาติพันธุ์ปกากญอ facebook 18. ชนชาติพันธุ์ชาวเล facebook
  8. ชนชาติพันธุ์อาข่าหรืออีก้อ facebook 19. ชนชาติพันธุ์ชาวใต้ facebook
  9. ชนชาติพันธุ์ขมุ facebook 20. ชนชาติพันธุ์ละหว้าหรือลัวะ facebook
  10. ชนชาติพันธุ์ไทเขิน facebook 21. ศูนย์อพยพภูซาง facebook
11. ชนชาติพันธุ์ลาวเวียง ลาวครั่ง

 

ข้อมูลประวัติและรูปภาพเรื่องราวต่างๆในอำเภอเชียงคำ
เรื่องราวเกี่ยวกับเชียงคำ-ภูซาง
ที่ เรื่อง / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ เรื่อง/ เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
               
  1. ภาพเก่าเล่าเชียงคำ facebook 1. ในหลวงเสด็จเชียงคำ facebook  
  2. วัดพระนั่งดิน เชียงคำ facebook 2. นายอำเภอคนแรกของเชียงคำ facebook  
  3. ตำนานพระเจ้านั่งดิน facebook 3. พระยาดัสกรปลาส facebook  
  4. วัดเวียงพระแก้ว facebook 4. ที่ว่าการอำเภอเชียงคำ facebook  
  5. พญาคำฟูกับเชียงคำ facebook 5. ชนชาติพันธุ์ส่วยหรือชาวกูย facebook  
  6. ชนชาติพันธุ์ไทใหญ่ facebook 6. ชนชาติพันธุ์ชาวมอญ facebook  
  7. ชนชาติพันธุ์ปกากญอ facebook 7. ชนชาติพันธุ์ชาวเล facebook  
8. ตำนานตุ๊เจ้าคอขาด facebook 8. พระเจ้าไชยเชษฐาธิราช facebook
9. ตำนานเมืองคุ้ม facebook 9. ชุดครัยรับปริญาม.พะเยา facebook
10. ตำนานดงเปื๋อยเปียง facebook 10. งานปอยบวชเณร facebook
11. ตำนานดงป่าแดง facebook 11. ส่งเคราะห์สู่ขวัญ facebook
12. ตำนานกู่ผาแดง facebook 12. บ้านพี่เมืองน้อง น้ำตกภูซาง facebook
13 ตำนานขุนหาญดงโก้ง facebook 13. วัดพระธาตุภูซาง facebook
14. ตำนานทุ่งทัพ facebook 14. ยินดีต้อนรับสู่มาตุภูมิ facebook
15. ตำนานดอยปู่ง่าว facebook 15. งานกีฬาสีโรงเรียนเชียงคำ facebook
16. ตำนานเจ้าหมวกคำ facebook 16. ดอกหางนกยูงเชียงคำ facebook
17. ตำนานพระธาตุดอยคำ facebook 17. คำสอนล้านนา facebook
18. ปริศนาธรรมพระนั่งดิน facebook 18. กว่าจะมาเป็นผ้าไทลื้อ facebook
19. พระเจ้าแสนแซ่ facebook 19. เสื้อสมาชิกกลุ่มรวมพลฯ facebook
20. สล่าปั้นพระงามเจียงคำ facebook 20. วัดนันตาราม Cr.ณัฐพิสิษฐ์ facebook
21. สุริวงศ์ องค์สุดท้ายเจียงคำ facebook 21. พระธาตุขุนบง ภูซาง Cr.Kowit facebook
22. ปี่ขับลื้อ..โดยนพดล facebook 22. วัดวังเค็มเก่า Cr.พี่โกวิทย์ facebook
23. ผางลาง facebook 23. จำลองเมืองเก่าเชียงคำ facebook
24. วัดร้องเก่า ต.ร่มเย็น facebook 24. ภูชีฟ้า Cr.ณัฐพิสิษฐ์ facebook
25. บ้านปี้ ต.เวียง อ.เชียงคำ facebook 25. นครน่าน Cr. Kowit facebook
26. แข่งขันไก่ตั้ง facebook 26. รูปรวมพลคนฮักเจียงคำ facebook
27. เสน่ห์ธรรมชาติบ้านเฮา facebook 27. แอ่วทุ่งทานตะวัน ป่าซาง facebook
28. บรรยากาศเก็บหอยน้ำญวน facebook 28. โครงการหลวงปังค่า facebook
29. บ้านห้วยเคียน ต.ร่มเย็น facebook 29. เรื่องลึกลับ facebook
30. โครงการทำฝายไม้ไผ่ facebook 30. วัดพระธาตุดอยคำ facebook
31. ถ้ำห้วยสา ต.ร่มเย็น facebook 31. กรีดยางพาราที่บ้านเกษตรฯ facebook
32. พิธีสืบชะตาแบบล้านนา facebook 32. วัดมางหรือ วัดแสนเมืองมา facebook
33. แนวกำแพงโบราณเชียงคำ facebook 33. วัดหย่วน อ.เชียงคำ facebook
34. พิธีกรรมล้านนาบ้านเฮา facebook 34. เส้นทางปางถ้ำต้นผึ้ง ร่มเย็น facebook
35. ภาพในตลาดเชียงคำปัจจุบัน facebook 35. วัดบุนนาค facebook
36. บรรยากาศมุมสูงของเชียงคำ facebook 36. งานไทลื้อเจียงคำ ปี 2557 facebook
37. สาวงามไทลื้อ facebook 37. บ้านพี่เมืองน้อง น้ำตกภูซาง facebook
38. ภาพวิวยอดดอยผาขาม facebook 38. ภาพวิถีชีวิตชาวบ้าน facebook
39. อนุสรณ์ผู้เสียสละเชียงคำ facebook 39. ต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง facebook
40. ภาพงานอนุสรณ์ ปี 2557 facebook 40. เสื้อสมาชิก facebook
41. สถานีวิทยุปวงผญา facebook 41. บรรยากาศบ้านยอด อ.สองแคว facebook
42. โรงหนังประสพสุขรามา facebook 42. ลำไยบ้านเฮา facebook
43. สืบชะตาแม่น้ำญวน facebook 43. อยากให้เชียงคำพัฒนา facebook
44. ศูนย์หัตถกรรมผ้าไทลื้อ facebook 44. ไฟป่าที่เชียงคำ facebook
45. อ่างเก็บน้ำญวน facebook 45. วัดก๊อซาว ทุ่งกล้วย ภูซาง facebook
46. พาเที่ยวบ้านฮวก facebook 46. บ้านป่าฮ้อม ภูซาง facebook
47. นางพญาเสื้อโคร่งบ้านเรา facebook 47. แอ่วตวยถนภูซางเจียงฮาย facebook
48. ธรรมชาติเชียงคำบ้านเฮา facebook 48. แอ่วทุ่งทานตะวัน ป่าซาง facebook
49. ความภาคภูมิใจเชียงคำ facebook 49. แอ่วทุ่งทานตะวัน facebook
50. ถนนคนเดินเชียงคำ facebook 50. สาวงามไทลื้อ facebook

 

อาหารการกินคนเมืองล้านนา
อาหารการกินคนเมืองล้านนา
ที่ เรื่อง / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ เรื่อง/ เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
           
  1. อาหารล้านนาบ้านเฮา facebook 1. น้ำพริกเห็ดด่าน facebook  
  2. ดอกงิ้ว ทำน้ำขนมจีน facebook 2. เห็ดดิน เห็ดเหลือง เห็ดแดง facebook  
  3. อ่อมจิ้นล้านนา facebook 3. เห็ดถอบ facebook  
  4. แกงมะฟักใส่ไก่ facebook 4. เห็ดขอนขาว facebook  
  5. แกงผักปั๋ง facebook 5. เห็ดลม facebook  
  6. น้ำพริกน้ำผัก facebook 6. เห็ดฟาง facebook  
  7. ส้ามะลิดไม้ facebook 7. ผัดเผ็ดหมูป่า facebook  
8. น้ำพริกมะกอก facebook 8. เห็ดหูหนูหรือเห็ดโล๊ะหละ facebook
9. อาหารที่ทำจากมดส้ม facebook 9. ลาบหมี่หมู facebook
10. คั่วดอกหอมใส่ไข่ facebook 10. ส้มตำประเภทต่างๆ facebook
11. มะแขว่นเครื่องปรุงรสล้านนา facebook 11. ไส้ย่าง facebook
12. อาหารที่ทำจากจี้กุ่ง facebook 12. แมงมันของบ่เขียม facebook
13 หวายของป่าหากินยาก facebook 13. ยำปลากระป๋อง facebook
14. แกงกระด้าง facebook 14. ข้าวกั๊นจิ้น facebook
15. แกงขนุน facebook 15. ข้าวแรมฟืน facebook
16. แกงผักหละ หรือ ผักชะอม facebook 16. ตัวต่อ น้ำพริกต่อ facebook
17. ส้ากุ้งหรือกุ้งเต้น facebook 17. แกงหน่อไม้ใส่เห็ดอีกหม้อ facebook
18. น้ำพริกข่าต้มเห็ดถอบ facebook 18. ยำหน่อไม้ใส่น้ำปู facebook
19. มะนอยน้อย facebook 19. ส้าใบมะม่วง facebook
20. จิ้นส้มคนเมือง facebook 20. แกงหน่อไม้ facebook
21. แกงหวายอีกแบบ facebook 21. ตำขนุน facebook
22. แกงหอย facebook 22. แกงผักชะอม facebook
23. ยำไก่เมืองเหนือเฮา facebook 23. คั่วผักหม facebook
24. แกงหยวกกล้วย facebook 24. ข้าวซอย facebook
25. ยำปลาแห้ง facebook 25. อ๊อกปู๋นา สุดยอดอาหาร facebook
26. ตำเตา facebook 26. ไส้อั่ว facebook
27. แกงแค facebook 27. ส้มตำข้าวเหนียวไก่อบฟาง facebook
28. แก๋งมะบวบ facebook 28. หลามปลาหลามเนื้อ facebook
29. คั่วยอดฟักทอง facebook 29. ยำไส้ตัน facebook
30. แกงผักจี facebook 30. ปลานึ่ง facebook
31. แกงหนัง facebook 31. จี้กุ่งทอด facebook
32. ห่อนึ่งประเภทต่างๆ facebook 32. ปลาเผาจิ้มน้ำพริก facebook
33. ตำถั่วฝักยาว facebook 33. ขุดปูนา facebook
34. น้ำพริกจี้กุ่ง และจี้กุ่งทอด facebook 34. ห่อนึ่งเห็น facebook
35. จิ้นนึ่งกับน้ำพริกข่า facebook 35. ขนมข้าวควบ facebook
36. น้ำพริกหนุ่ม facebook 36. ขนมข้าวแคบ facebook
37. ตำมะเขือยาว facebook 37. ต้มโคล้งปลา ต้มยำปลา facebook
38. ตำมะเหิด หรือ มะระขี้นก facebook 38. ไก ตะ สาหร่ายน้ำจืด facebook
39. น้ำพริกมะขามสด facebook 39. หม่าขี้เบ้า facebook
40. น้ำพริกอ่อง facebook 40. ต้นดอกงิ้ว facebook
41. ยำหน่อไม้ facebook 41. แอปเปิ้ลเมือง facebook
42. น้ำพริกหนุ่มแคปหมู facebook 42. ข้าวหนึกงา facebook
43. ตำถั่วฝักยาวอีกแบบ facebook 43. ข้าวหนมเหนียบ facebook
44. ยำงูสิงห์ facebook 44. ขนุนสุก facebook
45. ข้าวหนมปาด facebook 45. มะรื่นหรือมะมื่น facebook
46. ข้าวหนมแตน facebook 46. หม่ามู้ หรือ หม่ากู้ facebook
47. หมอบั่วหอมเตียม facebook 47. ต้นมะแขว่น facebook
48. น้ำผึ้งเดือนห้า facebook 48. ตั๊กแตนข้าว facebook
49. ขนมที่ทำจากกล้วย facebook 49. มะหลอด facebook
50. หลามปลา facebook 50. มะปราง facebook
51. มะม่วงหิมพานต์ facebook 51. หนอนไม้ไผ่ facebook
52. ปลาหมึกย่าง facebook 52. ข้าวเหนียวมะม่วง facebook
53. ไก่อบฟาง facebook 53. น้ำพริกมะขาม facebook
54. จะค่าน เครื่องปรุงรส สุดยอด facebook 54. มดส้มหรือมดแดง facebook
55. ด้วงสาคู ด้วงมะพร้าว facebook 55. เรื่องกล้วยๆ facebook
56. ไส้หมูย่าง facebook 56. แกงเห็ดลมเห็ดกระด้าง facebook
57. มะม่วงหิมพานต์ facebook 57. กำกิ๋นบ้านเฮา facebook
58. ข้าวเหนียวมะม่วง facebook 58. อาหารคนเมือง facebook
59. มะหลอดผลไม้ล้านนา facebook 59. รวมอาหารล้านนาเฮา facebook
60. ตองและกล้วยป่า facebook 60. ดอกคำปุ๋ยหรือดอคำฝอย facebook

 

ศิลปวัฒนธรรมประเพณีล้านนาเฮา
อาหารการกินคนเมืองล้านนา
ที่ เรื่อง / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ เรื่อง/ เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
           
  1. การเก็บเกี่ยวข้าวแบบบ้านเฮา facebook 1. ดับไฟป่า facebook  
  2. ตักบาตรสองแผ่นดิน บ้านฮวก facebook 2. เก็บตกงานสงกรานต์ ปี 57 facebook  
  3. สถานีวิทยุปวงผญา facebook 3. เล่นว่าวกลางทุ่งนา facebook  
  4. บ้านฮวกชายแดนไทยลาว facebook 4. หน่อไผ่ยักษ์สารพัดประโยชน์ facebook  
  5. นางพญาเสื้อโคร่งบ้านเรา facebook 5. สาวดอย facebook  
  6. ไหข้าวหม้อนึ่งกั๊วะข้าวมะเก่า facebook 6. สาวเหนืองามๆ 1 facebook  
  7. ดนตรีพื้นเมือง facebook 7. สาวเหนืองามๆ 2 facebook  
8. ธรรมชาติเชียงคำบ้านเฮา facebook 8. ปีใหม่เมืองบ้านเฮา facebook
9. สืบชะตาแม่น้ำญวน facebook 9. ก่อก๋องฟืน หลัว facebook
10. งานไทลื้อเจียงคำ 1 facebook 10. เกมส์ปากระป๋องนมโบราณ facebook
11. งานไทลื้อเจียงคำ 2 facebook 11. มีดซอยยาสูบ facebook
12. น้ำท่วมปางถ้ำ ปี 56 facebook 12. ชุดครุยรับปริญญา ม.พะเยา facebook
13 น้ำท่วมตำบลร่มเย็น ชุด 1 facebook 13. หลากหลายมุมมองกว๊าน facebook
14. น้ำท่วมตำบลร่มเย็น ชุด 2 facebook 14. ล้อหรือเกวียนบ้านเฮา facebook
15. น้ำท่วมแม่ลาว ปี 56 facebook 15. ประเพณีสู่ขวัญควาย facebook
16. ภาพงานอนุสรณ์ ปี 2557 facebook 16. วัดโลกโมลี เชียงใหม่ facebook
17. เสน่ห์บ้านเฮา facebook 17. เด็กเลี้ยงควาย facebook
18. บอกไฟดอก facebook 18. ช้างไทย facebook
19. วิถีชีวิตล้านนาบ้านเฮา facebook 19. ม้าไทย facebook
20. ภาพสวยๆใส่กรอบเรียบร้อย facebook 20. ประเพณีสงกรานต์ล้านนา facebook
21. ศูนย์หัตถกรรมผ้าไทลื้อ facebook 21. ประเพณีสู่ขวัญคน facebook
22. ดอกเอื้องสวยๆ facebook 22. ดอกคำใต้ facebook
23. ดอกจำปาลาว ลีลาวดี facebook 23. ไม้ไผ่สารพัดประโยชน์ facebook
24. ธรรมชาติไร้ขีดจำกัด facebook 24. พิธีสืบชะตาแบบล้านนา facebook
25. ต้นไม้แห่งธรรมะ facebook 25. วิถีชีวิตชาวนาไทย facebook
26. รูปผีเสื้อ facebook 26. รวมภาพแผ่นดินไหว เมื่อปี 57 facebook
27. เวลากับชีวิต facebook 27. วันวิสาขบูชา facebook
28. ความรักพ่อลูก facebook 28. วันมาฆบูชา facebook
29. ความสุขจากบ้านนา facebook 29. ภาพสมุดพระราชทาน facebook
30. เรื่องซึ้งๆจากแมคฯ facebook 30. เก็บตกสงกรานต์ลอสแองเจลิส facebook
31. ชีวิตเปรียบเหมือนบอล facebook 31. สาวในเครื่องแบบ facebook
32. กว่างนักสู้แห่งขุนเขา facebook 32. ต้มยำใบสลากกินแบ่ง facebook
33. ลูกชาวนา facebook 33. รองเท้าเก่าหรือเกิบ facebook
34. ฉันได้เรียนรู้ว่า facebook 34. วิธีแก้หนาวแบบแปลก facebook
35. สุขยิ่งกว่าการให้ facebook 35. ป้ายโฆษณาขำๆ facebook

 

วีดีโอศิลปวัฒนธรรมประเพณีล้านนาเฮา
วีดีโอศิลปวัฒนธรรมประเพณีล้านนาเฮา
ที่ เรื่อง / เว็ปไซต์ คลิ๊ก Facebook ที่ เรื่อง/ เว็ปไซต์ คลิ๊ก  Facebook
1. เชียงคำรำลึก เพลงลูกกรุง 1. วิถีชีวิตไทลื้อจังหวัดน่าน    
2. เชียงคำรำลึก เพลงคำเมือง 2. เดี่ยวซึง    
3. เชียงคำรำลึก บรรเลง 1 3. ละอ่อนเล่นซึง    
4. เชียงคำรำลึก บรรเลง 2 4. บรรเลงสะล้อ โดย..น้องโอ๊ค    
5. เชียงคำรำลึก บรรเลง 3 5. เพลงดอกบัวตอง..สุนทรีย์    
6. เชียงคำรำลึก บรรเลง 4 6. บรรเลงระนาด ล่องแม่ปิง    
7. ภาพเก่าเล่าอดีตเชียงคำ บรรเลง 1 7. ใฝ่หามาเจย สุนทรี    
8. ภาพเก่าเล่าอดีตเชียงคำ บรรเลง 2 8. ฟ้อนเล็บ    
9. ซอล่องน่าน คณะประสิทธิ   9. ฟ้อนเจิง  
10. ตำนานเมืองน่าน   10. ตีกลองปูจา  
11. ซอปี่ พ่อมานพ แม่บัวซอน   11. ตีกลองสะบัดชัย  
12. ซอปี่เยาวชนคณะลูกบัวตอง   12. ฟ้อนสาวไหม  
13. ซอตั้งเจียงใหม่ แม่บัวซอน   13. ปีใหม่ม้ง ปี 2009  
14. ซอล่องน่าน พ่อครูคำผาย   14. ขับเพลงพี่น้องเมี่ยนหรือ เย้า  
15. ซอพม่า ซออื่อ   15. บรรยากาศกว๊านพะเยา  
16. ซอเงี้ยว   16. ลอยกระทงพะเยา  
17. เดี่ยวซึ่ง มอญลำปาง   17. ในกว๊านพะเยา  
18. ปราสาทไหว   18. การตีกลองล้านนาแบบไทลื้อ  
19. หนุ่มนาข้าวสาวนาเกลือ ประยุกต์   19. แอ่วพะเยา ภูซาง ภูลังกา 1  
20. รำวงบะเก่า   20. แอ่วพะเยา ภูซาง ภูลังกา 2  
21. เพลงลาวดวงเดือน ประยุกต์   21. ทางขึ้นภูลังกา 1  
22. วงมโหรี   22. ทางขึ้นภูลังกา 2  
23. ดนตรีพื้นเมืองเด็ก   23. ยอดภูลังกา สาวชาวเขาสวย  
24. ฟ้อนแง้น ซอล่องน่าน   24. ตอนขึ้นภูลังกา  
25. แห่มวย   25. ดอกบัวในกว๊านพะเยา  
26. กลองปูจา   26. ชมทะเลหมอกภูลังกา  
27. สืบสานล้านนา   27. ดอยภูลังกา  
28. ฟ้อนแพน   28. แอ่วกว๊านพะเยา  
29. ฟ้อนเงี้ยว   29. ซอเมืองน่าน ครูคำผาย นุปิง  
30. ฟ้อนดวงเดีอน   30. ขับลื้อสิบสองปันนา  
31. ฟ้อนหริภุญชัย   31. ครูมุกดา แม่พระดอกคำใต้  
32. ระบำเชียงแสน   32. ซอตั้งเชียงใหม่  
33. ฟ้อนเจิง   33. ปี่จุมห้า โดย..พ่ออุ้ยติ๊บ  
34. ฟ้อนผีมด 1   34. ปี่จุม เชียงดาววิทยาคม  
35. ฟ้อนผีมด 2   35. สะล้อซอซึง  
36. ฟ้อนผีเมืองละกอน   36. เดี่ยวซึง เพลงล่องแม่ปิง  
37. ล้านนาโชว์   37. กว๊านพะเยา  
38. วงระนาด   38. ฟ้อนที่พะเยา  
39. วิถีชีวิตชุมชนไทลื้อ   39. ลอยกระทงที่พะเยา  
40. การอ่านธรรมล้านนาแบบไทลื้อ   40. ล่องเรือกว๊านพะเยา  
41. การฟ้อนสะไบล้านนาแบบไทลื้อ   41. ลอยกระทงที่บ้านต๋อมพะเยา  
42. การฟ้อนไทลื้อของละอ่อนล้านนา   42. บวงสรวงที่พะเยา  
43. ช่างซอฟ้อนแง้นแบบล้านนา   43. ภูชี้ฟ้า 1  
44. เซิ้งไทลื้อแบบล้านนา ๑   44. ภูชี้ฟ้า 2  
45. เซิ้งไทลื้อแบบล้านนา   45. ภูชี้ฟ้า 3  
46. เยือนเฮือนไทลื้อเชียงคำ   46. ภูชี้ฟ้า 4  
47. วิถีชีวิตไทลื้อเชียงคำ   47. แอ่วเหนือ  
48. ไหว้พระวัดอนันตาราม เชียงคำ   48. แอ่วเหนือ 2  
49. น้ำตกภูซางและวัดพระนั่งดิน   49. ดอยตุง  
50. การเก็บน้ำผึ้งของชุมชนบ้านปี้        
           

 

พฤศจิกายน 2018
อา พฤ
« พ.ค.    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  
รวมภาพต่าง ๆ
หมู่บ้านในเชียงคำ 1
หมู่บ้านในเชียงคำ 2
ชนชาติพันธุ์
สถิติเว็บ